Ғарыштық мониторинг адам пайдаланбаған жерлердің 1 миллионннан астам гектарын анықтады

     
полевые2.jpg

   

Бүгінде Қазақстанда пайдаланылмаған ауыл шаруашылығына пайдаланылатын жерлер сот тәртібімен алынады. Миллиондаған гектар жер мемлекетке қайтарылуда. Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша Ауыл шаруашылығы министрлігі пайдаланылмаған жерлерді алып қою рәсімін әзірледі және жеңілдетті.

Ол келесідей болады. Біріншіден, пайдаланылмайтын ауыл шаруашылығы жерлерін тексеру кезеңдері мен алып қою мерзімдері екі жылдан бір жылға дейін қысқартылды. Екіншіден, жерді пайдалануды бақылау процесі ғарыштық мониторинг деректерін пайдалана отырып, автоматты түрде жүргізіледі.

Мысалы, азаматтың иелігінде мың гектар жер бар. Бірақ үлкен аумақ мақсатына сай пайдаланылмайды, ал қалғандарына ауылшаруашылық өндірісін дамыту үшін ауылшаруашылық жерлерге жетпейді. Бұдан әрі космомониторинг технологияларының көмегімен (анықтама үшін: Жерде болып жатқан процестерді бақылау және талдау, Жерді қашықтықтан зондтау деректері негізінде өзгерістерді уақытында анықтау) бұзушылық анықталады. Егер жер пайдаланушы жыл ішінде бұзушылықты жоймаса, онда пайдаланылмайтын жер учаскесін алып қою туралы сотқа талап арыз беріледі. Сонымен қатар, жер пайдаланушыны қолма қол хабардар ету және шаруа қожалығымен байланыс алынып тасталды, бұл алу процесін жеңілдетеді.

Аталған жұмыста жерді пайдаланудың ғарыштық мониторингі жобасын іске асырған «Қазақстан Ғарыш Сапары» ҰК» АҚ-ға үлкен рөл берілген. Қазақстан Республикасы Жер ресурстарын ұтымды пайдалану мониторингін кеңістік деректер Департаменті ауыл шаруашылығы өндірісі мониторингі Басқармасының жер пайдалану мониторингі Бөлімі жүзеге асырды.

Жерді қашықтықтан зондтау (ЖҚЗ) деректерін талдау нәтижелері бойынша анықталған пайдаланылмайтын егістік жерлердің ауданы 1 млн. гектардан астам жерді құрайды. Сонымен қатар, 185 760 жер учаскесі талданды.

Басқарма мамандары атап өткендей, ауыл шаруашылығы алқаптарының цифрлық карталарын жасау және оларды өзекті жағдайда ұстау маңызды міндет болып табылады. Уақыт өте келе өрістердің шекаралары өзгереді, сондықтан карталарды нақты өңделетін аудандарға сәйкес келетіндей етіп қайта-қайта түзету қажет.

Позициялық дәлдігі жоғары жазықтардың электрондық карталары орта және жоғары шешімдегі ЖҚЗ объективті деректері бойынша фермерлердің көмегінсіз жасалады. Бұдан басқа, Жерді пайдаланудың ғарыштық мониторингінде міндетті түрде ҚР МЖК ААЖ ақпараттық жүйелерін, жер теңгерімінің деректерін және үш жылдық кезеңдегі ЖҚЗ деректерін талдау болып табылады.

Бүгінгі күні 13 195 330,1 га егістік жер цифрландырылды. Бұл алты облыстың жері: ҚР Ақмола, Солтүстік Қазақстан, Қарағанды, Шығыс Қазақстан, Жамбыл, Алматы облыстары.

Пайдаланылмаған жерлерді анықтаудан басқа есепке алынбаған егістік жерлер анықталады. Бұл жерді пайдалану мониторингі кезінде шешілетін тағы бір салалық міндет. Мысалы, жоғарыда аталған алты облыста ғарыштық технологиялардың арқасында 367 878,1 га есепке алынбаған егістік жерлер анықталды. Мұның себептері ресімделмеген кадастрлық құжаттар немесе жерді өздігінен басып алу болуы мүмкін.

Біздің еліміз жайылым ресурстарының ауданы бойынша әлемде 5-орында.

«Жайылымдардың үлкен көлемі тиімсіз, шекті рұқсат етілген жүктемені бұза отырып пайдаланылады, бұл жайылымдық жерлердің тозуына себеп болады не толық көлемде пайдаланылмайды. Жайылымдық алқаптарды пайдалануды бағалау ЖҚЗ

көмегімен KazEOsat-2 спутнигінің орташа рұқсат етілген ғарыштық суреттерінің өзекті мозаикасы және ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендірудің ақпараттық жүйесінің деректері негізінде жүргізіледі», - дейді «Қазақстан Ғарыш Сапары» ҰК» АҚ Ауыл шаруашылығы өндірісін мониторингілеу басқармасының бастығы Гүлнар Қабжанова.

«Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 17 қаңтардағы бұйрығына сәйкес ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді мал шаруашылығы мақсаттары үшін пайдалану кезінде ауыл шаруашылығы өндірушісі жүктеме нормасының кемінде 20 пайызы мөлшерінде, сондай-ақ жүктеме нормасынан аспайтын ауыл шаруашылығы жануарларының болуын қамтамасыз етеді, әйтпесе ауыл шаруашылығы жерлерінің осы учаскелері тиімсіз пайдаланылады.

ЖҚЗ деректері бойынша жайылымдарды ұтымды пайдалануды бағалау нәтижелері бойынша жайылымдарға жүктеме төмен – Ақмола облысында 30,2%-ға, Солтүстік Қазақстан облысында – 18,4% – ға, Қарағанды облысында-19,3% – ға, Шығыс Қазақстан облысында – 11,6% - ға, Жамбыл облысында-12,7% - ға, Алматы облысында-11,9% - ға.

Жер ресурстарын ұтымды пайдаланудың ғарыштық мониторингі жұмыстарының нәтижелері бойынша барлық деректер мемлекеттік органдарға zher.gharysh.kz. геоқызмет көрсетуі арқылы беріледі

Әзірге ғарыштық технологиялар тек алты облысқа қатысты қолданылды. Ағымдағы жылы Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының сұратуы бойынша ауыл шаруашылығы алқаптары мен жер ресурстарын пайдаланудың ғарыштық мониторингі Қазақстан Республикасының барлық өңірлерінің аумағында іске асырылатын болады.


1р.jpg

Оцифрованные сельскохозяйственные угодья по данным ДЗЗ

2р.jpg

Анализ данных ДЗЗ среднего разрешения по выявлению неиспользуемых земель сельскохозяйственного назначения

3р.jpg

Анализ данных ДЗЗ среднего разрешения по выявлению неучтенных земель

4н.jpg

Анализ рационального использования пастбищ

1 (4).jpg

Рабочий процесс

Баспасөз қызметі
"Қазақстан Ғарыш Сапары" ҰК " АҚ»