«Қазақстан Ғарыш Сапары» ҰК» АҚ қызметкері егіс жұмыстарын бағалауда ғарыштың рөлі туралы айтты

IMG_3580.JPG
IMG_3559.JPG
 
 
Егіс науқаны шаруаларға ғана қатысты емес, «Қазақстан Ғарыш Сапары» ҰК» АҚ қызметкерлері күн сайын ауыл шаруашылығы дақылдарының егіс алқаптарына мониторинг жүргізді.
Егіс жұмыстарының ғарыштық мониторингінің нәтижелері туралы толығырақ бізге компанияның кеңістіктік деректер Департаментінің өсімдік шаруашылығы мониторингі бөлімінің бастығы Найля Танат хабардар етті:
- Найля, егіс жұмыстарының ғарыштық мониторингін жүзеге асырудың мақсаты қандай?
- Ғарыш аппараттарынан (ҒА) алынатын Жерді қашықтықтан зондтаудың (ЖҚЗ) қазіргі заманғы деректері егістіктерді басқару және мониторингілеу міндеттерінің кешенін шешуге мүмкіндік беретін техникалық сипаттамаларға ие болудан бастайық. Бұл-алқаптардың шекарасын картаға түсіру, егіс және егін жинау науқандарын серіктік бағалау, жерді пайдалануды талдау, ауыл шаруашылығы дақылдарының фитосанитариялық жай-күйі мен өнімділігін бағалау.
Республикалық бюджеттік бағдарлама шеңберінде 2018 жылдан бастап «Қазақстан Ғарыш Сапары» ҰК» АҚ ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің Өсімдік шаруашылығы өнімдерін өндіру және қайта өңдеу Департаментінің салалық міндеттерін шешу үшін өсімдік шаруашылығының ғарыштық мониторингі бойынша қызметтер көрсетеді.
Дәнді дақылдардың агротехнологиясында егудің ғылыми негізделген мерзімдерін сақтау ауылшаруашылық өнімдерінің жоғары өнімділігін қалыптастыруға ықпал етеді. Егіс шараларын іске асыру мониторингі тиісті бизнес-процестерді тиімді жоспарлау және басқару үшін маңызды.
 - Мониторинг жүргізу кезінде белгілі бір талаптар бар ма?
- Мониторингтік міндеттерді орындау кезіндегі ерекше талап-бұл түсірілімнің жоғары мерзімділігі, ол агротехникалық жұмыстарды бақылаумен, ауыл шаруашылығы дақылдарының жай-күйін мониторингтеумен байланысты міндеттерді шешу үшін қағидатты маңызды параметр болып табылады.
Егін егу уақыты жиі жауын-шашынға, ауа-райының күрт өзгеруіне байланысты ғарыштық суреттердің бұлттылық деңгейі жоғарылайды. Жаздық және күздік ауыл шаруашылығы дақылдарының егіс алқаптарына шынайы жерсеріктік бағалау жүргізу мақсатында әртүрлі ҒА әртүрлі мерзімдік ғарыштық түсірілімдері қолданылады, олар: KazEOSat-2 (6,5 м), Planet Scope (3-3,5 м), Sentinel-2 (10 м), Landsat-8 (30 м). ҒА деректерін кеңістікте шешу ауыл шаруашылығы өндірісінің міндеттерін шешу үшін қолайлы болып саналады. Егіс кезеңінде KazEOSat-2 ҒА отандық суреттерімен жабу алаңы шамамен 1,5 млн. шаршы км. құрады.
Егіс жұмыстарының серіктік мониторингі жеке егістіктердегі өзгерістерді қадағалау әдісімен жүргізіледі. Бұл нақты уақыт режимінде егіс жұмыстарының күнделікті динамикасын бақылауға мүмкіндік береді. ЖҚЗ деректерінің көмегімен осындай бақылаулар пайдаланушылардың кең ауқымына онлайн Геосервис түрінде егіс жұмыстарын жеңіл түсіндіру мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Ғарыштық суреттің көрінісінде оған өрістердің векторлық маскасын қою арқылы егіс басталған жер бетін өңдеу фактілерін көруге болады.
Биылдан бастап ЖҚЗ деректері бойынша егіс жұмыстарының мониторингі процестерін автоматтандыру пилоттық түрде енгізілуде, ол қазіргі уақытта тестіленуде және егіс жұмыстарын сәйкестендіру дәлдігі арттырылуда.


Карта-схема полевого обследования Акмола.jpg
геосервис.jpg


  - ЖҚЗ деректері қаншалықты анық? Ауылшаруашылық тауар өндірушілері оларға сене ала ма?
- ЖҚЗ деректерін түсіндірудің дұрыстығын арттыру үшін өңірлік салалық ҒЗИ әрбір жұмыс кезеңінен кейін тест полигондары бойынша деректерді далалық верификациялау жүргізіледі. ЖҚЗ деректері бойынша мониторингтің анықтығы жоғары ажыратымдылықтағы және жоғары мерзімділіктегі суреттерді пайдалану кезінде, сондай-ақ сынақ полигондарының санын арттыру кезінде артады.
-Егер ғарыштық мониторинг ауыл шаруашылығы дақылдары егісінің нашар жай-күйін анықтаса, уақтылы хабардар ауыл шаруашылығы өндірушісі қандай да бір шаралар қабылдауға үлгереді деп айтуға бола ма?
- Өсімдік шаруашылығы ғарыштық мониторингінің нәтижелері бойынша барлық жедел ақпарат, бұрын айтылғандай, ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігінің Өсімдік шаруашылығы өнімдерін өндіру және қайта өңдеу Департаментіне беріледі, сондықтан ЖҚЗ деректері бойынша жай-күйі нашар және өте нашар деп бағаланатын егістіктерді анықтау фактілері анықталған жағдайда, бұл төмен түсімділікке немесе оның толық болмауына алып келуі мүмкін, бірінші кезекте осы Департаменттің сарапшылары хабардар болады, олар тиісті басқарушылық шешімдер қабылдайды.
- Өсімдік шаруашылығы ғарыштық мониторингінің нәтижелері кімге қолжетімді? Ғарыштық мониторинг нәтижелерімен қайдан таныса аламын?
-2021 жылғы 14 маусымдағы жағдай бойынша Қазақстан Республикасы аумағындағы ЖҚЗ деректерін пайдалану негізінде әрбір сәйкестендірілген егіс учаскесіне себу күндері анықталды. Қазақстан Республикасы аумағындағы ауыл шаруашылығы дақылдарының жалпы егіс алаңы 18 714 мың га. құрады.
Барлық нәтижелер http://agro.gharysh.kz салалық геосервис арқылы ұсынылады, бұл пайдаланушыға ауылшаруашылық өндірісінің ғарыштық мониторингінің нәтижелерін жедел және сенімді алуға мүмкіндік береді. Негізгі қызмет алушылар ҚР АШМ және облыстардың ЖАО болып табылады.
 - Сұхбатыңыз үшін рахмет.
 

«Қазақстан Ғарыш Сапары» ҰК» АҚ»
баспасөз қызметі